Tα κάστανα: Η ιστορία και η διατροφική τους αξία από τους Healthy Little Eaters!

1 1

 

Τα κάστανα χρονολογούνται από τους προϊστορικούς χρόνους και αποτελούσαν κύρια τροφή των προϊστορικών ανθρώπων. Προέρχονται από την καστανιά, δέντρο το οποίο κατά την επικρατέστερη άποψη προέρχεται από την Ωκεανία, ωστόσο μία άλλη άποψη, θέλει την καστανιά να προέρχεται από την Μικρά Ασία, και συγκεκριμένα από τον Πόντο.

Οι αρχαίοι ονόμαζαν όλους τους ξηρούς καρπούς ‘’ κάρυα ‘’, όπως μας πληροφορεί ο Αθήναιος και συγκεκριμένα τα κάστανα τα αποκαλούσαν ‘’ ευβοϊκά κάρυα ‘’, επειδή στην Εύβοια υπήρχε πλούσια παραγωγή του καρπού αυτού.

Το γεγονός ότι ο Δίφιλος  ονομάζει τα κάστανα ‘’ Σαρδιανάς βαλάνους ‘’ δεν σημαίνει ότι παράγονταν στις Σάρδεις, αλλά ότι γινόταν εμπόριο σε αυτές. Ο δε Θεόφραστος τα ονομάζει ‘’ Διός βαλάνους ‘’ ή μονολεκτικά ‘’ διοσβαλάνους ‘’, αλλά και ‘’ καστανοϊκά κάρυα ‘’, από όπου προήλθε και η σημερινή ονομασία ‘’ κάστανα ‘’. Μια άλλη άποψη είναι πως η ονομασία ‘’ κάστανο ‘’ προήλθε από κάποια μικρασιατική γλώσσα ( π.χ στα Αρμένικα το κάστανο λέγεται kask και η καστανιά kaskeni ). Στις Ευρωπαικές γλώσσες η λέξη εισέρχεται από την λατινική ( ‘’ nux castanea ‘’ ).

 

Το πιθανότερο είναι τα κάστανα να διαδόθηκαν στην αρχαία Ελλάδα κατά την ελληνιστική εποχή .

Οι αρχαίοι συνήθιζαν να τα καταναλώνουν στο τέλος του συμποσίου και μάλιστα έχουμε αναφορές ότι ο Ξενοφώντας που τα αποκαλεί ‘’ κάρυα πλατέα’’ είχε δοκιμάσει ψωμί από αλεσμένα κάστανα. Πολύ αργότερα, κατά την Βυζαντινή και την Μεσαιωνική περίοδο, σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης, όπως στην ορεινή Ιταλία, τη Γαλλία και την Ισπανία , τα κάστανα χρησιμοποιούνταν για αιώνες ως κύρια τροφή των αγροτών κατά τη διάρκεια του χειμώνα, αφού στις περιοχές αυτές δύσκολα παράγονταν δημητριακά.

Ωστόσο, με την εμφάνιση της πατάτας, τα κάστανα έπαψαν να είναι ‘’ το ψωμί των φτωχών‘’ , όπως τα αποκαλούσαν, με αποτέλεσμα να περιοριστεί σημαντικά η παραγωγή τους στην Ευρώπη.

  

ΤΑ ΚΑΣΤΑΝΑ ΣΤΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Το επάγγελμα του καστανά

Ο Καστανάς ήταν εποχιακό επάγγελμα και  ξεκινούσε στις αρχές του Φθινοπώρου, αλλά διαρκούσε έως το τέλος του Χειμώνα. Το επάγγελμα του καστανά ήταν ένα από τα ελάχιστα επαγγέλματα που άντεξαν στο χρόνο και στην κρίση. Ο καστανάς συνήθως καθόταν σε χαμηλό σταμνί στην άκρη ενός πολυσύχναστου δρόμου, ετοίμαζε τη φουφού ( ένα τσίγκινο και στρογγυλό φορητό μαγκάλι, χωρισμένο σε τρία μέρη ) και τοποθετούσε πάνω της κατά μέγεθος τα κάστανα, τα οποία είχε χαρακώσει από πριν με μαχαίρι. Κάθε μέγεθος είχε και διαφορετική τιμή. Κάθε λίγο ο καστανάς σκάλιζε τα κάστανα και τα γύριζε από την άλλη πλευρά. Μόλις εκείνα άρχιζαν να σκάνε, τα απομάκρυνε από τη φωτιά με τη βοήθεια της μασιάς ( ενός είδους τσιμπίδας ) και τα έβαζε σε χωνάκια τυλιγμένα από εφημερίδες. Στη συνέχεια τα πουλούσε στους περαστικούς, συνήθως, μιάμιση δραχμή το καθένα.

 

 

Το κάστανο σε νεοελληνικές εκφράσεις

 

Στην νεοελληνική γλώσσα έχουν περάσει διάφορες εκφράσεις με το κάστανο, οι οποίες παρουσιάζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον για τους λαογράφους. Αυτές είναι οι εξής:

Ποιός θα βγάλει τα κάστανα απ τη φωτιά;: Με τη φράση αυτή θέλουμε να περιγράψουμε μια κατάσταση αναμονής, παρομοιάζοντάς την  με τα κάστανα που κάθονται σε αναμμένα κάρβουνα.. , ενώ εμείς είμαστε σε κατάσταση αναμονής μέχρι αυτά να ψηθούν.

Δεν τρέχει κάστανο: την φράση την χρησιμοποιούμε, όταν θέλουμε να πούμε πως δεν υπάρχει λόγος να ανησυχούμε για κάτι, όπως ακριβώς με τα κάστανα που ψήνονται στη φωτιά, διότι αυτά, αν παραψηθούν, δεν συντρέχει κίνδυνος.

Δεν την παλεύω κάστανο : η φράση χρησιμοποιείται σε ανυπόφορες, ταραχώδεις και συναισθηματικά φορτισμένες καταστάσεις. Τότε παρομοιάζουμε τον εαυτό μας με κάστανα στη φωτιά που αργοψήνονται και , όπως είναι φυσικό ανυπομονούμε να απαλλαγούμε από αυτήν την ταλαιπωρία.

Δεν χαρίζω κάστανο: Πίσω από την συγκεκριμένη φράση κρύβεται μια ενδιαφέρουσα ιστορία. Κατά την εποχή της Τουρκοκρατίας, και συγκεκριμένα το έτος 1826, οι Τούρκοι δυσκολεύονταν να καταλάβουν την απόρθητη Μάνη. Έτσι, ο Ιμπραήμ πασάς κατέστρωσε με πονηριά ένα σχέδιο, προκειμένου να νικήσει τους Μανιάτες. Έστειλε, λοιπόν, κατάσκοπους μεταμφιεσμένους σε καστανάδες αναθέτοντάς τους να αντλήσουν πληροφορίες για τον μανιάτικο στρατό. Αυτοί θέλοντας να τελειώσουν γρήγορα το εγχείρημά τους, το ‘’ παράκαναν’’ και άρχισαν να χαρίζουν κάστανα αντί να τα πουλούν, με αποτέλεσμα να τους υποψιαστούν οι  Μανιάτες. Έτσι, οι κατάσκοποι συνελήφθησαν και στην απάντησή τους για το τι θα απογίνουν, οι Μανιάτες απάντησαν πως εκείνοι ‘’ δεν χαρίζουν κάστανα’’. Έτσι, όταν εμείς δεν έχουμε σκοπό να δείξουμε επιείκεια στις πράξεις κάποιου άλλου, λέμε ότι ‘’ δεν χαρίζουμε κάστανα’’.

 

 

 

ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΑΝΟΥ/ Η ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΤΟΥ ΑΞΙΑ

Τα κάστανα είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά,  βιταμίνες και μέταλλα ( σίδηρο, ασβέστιο, κάλιο, μαγνήσιο, μαγγάνιο, φώσφορο και ψευδάργυρο) , ενώ οι θερμίδες τους είναι χαμηλότερες σε σχέση με άλλους καρπούς ( 245 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια ). Η δε περιεκτικότητά τους σε λίπος είναι μικρή. Σε αντίθεση με άλλους καρπούς περιέχουν κυρίως άμυλο και η διατροφική τους σύνθεση μοιάζει με εκείνη της γλυκοπατάτας και του καλαμποκιού. Αποτελούν πηγή φυτικών ινών ( 8.1 γρ. ανά 100γρ ) και περιέχουν τεράστια ποσότητα βιταμίνης C. Ενδεικτικά τα 100 γρ. περιέχουν βιταμίνη C σε ένα ποσοστό της τάξης του70 % της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης.

Ο καρπός του κάστανου αποτελείται από νερό και υδατάνθρακες ( 48% και 45% αντίστοιχα), ενώ περιέχει 3% πρωτεΐνες, άλατα, καθώς και σημαντική ποσότητα σε βιταμίνη Β1. Όπως και το αυγό, το κάστανο αποτελεί πλήρη τροφή και γι αυτό είναι κατάλληλο για παιδιά στην ανάπτυξη. Είναι επίσης πλούσιο σε φυλλικό οξύ, όπως και τα λαχανικά, πράγμα που ελάχιστες φορές συναντάμε σε καρπό, ενώ περιέχει μονοακόρεστα λιπαρά οξέα. Είναι χαρακτηριστικό πως το κάστανο, όπως τα αμύγδαλα και τα φουντούκια δεν περιέχουν γλουτένη, πράγμα που επιτρέπει την κατανάλωσή του και από ανθρώπους έχουν δυσανεξία στη γλουτένη.

 

Τα οφέλη του χειμερινού καρπού είναι πάρα πολλά και για αυτό αξίζει να το εντάξουμε στο καθημερινό μας πρόγραμμα διατροφής.

  • Είναι ο μοναδικός καρπός που περιέχει βιταμίνη C , η οποία ενισχύει το ανοσοποιητικό και δρα ως ασπίδα του οργανισμού ενάντια σε εποχιακές ιώσεις και ασθένειες.
  • Οι φυτικές ίνες που περιέχει συμβάλλουν στην σωστή λειτουργία του εντερικού συστήματος και, επιπλέον, μας δίνουν πολύ σύντομα το αίσθημα του κορεσμού. Αυτό συνεπάγεται την κατανάλωση μικρότερης ποσότητας τροφής και την μείωση του βάρους.
  • Διατηρεί σταθερά τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα.
  • Χάρη στο φυλλικό οξύ που περιέχει δύναται να συμβάλλει στην παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων, τα οποία είναι υπεύθυνα για την μεταφορά οξυγόνου στο αίμα, τη σύνθεση του RNA και την αντιγραφή του DNA.
  • Συμβάλλει στη μείωση της κακής χοληστερόλης.
  • Βελτιώνει και ενισχύει τη μνήμη.
  • Ενυδατώνει την επιδερμίδα και δύναται ακόμα και να αντιμετωπίσει την ξηρότητά της.
  • Χάρη στις βιταμίνες του συμπλέγματος Β, στην υψηλή περιεκτικότητά του σε ασβέστιο, αλλά και στη βιταμίνη Ε, απομακρύνει από τον οργανισμό τις βλαβερές τοξίνες, που προκαλούν την αποδυνάμωση των μαλλιών και, συνεπώς, την τριχόπτωση.
  • Στους υδατάνθρακες και τις φυτικές ίνες που περιέχει οφείλει την ικανότητά του να διατηρεί χαμηλά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, πράγμα που το καθιστά κατάλληλο και για διαβητικούς.
  • Προστατεύει από διάφορες καρδιαγγειακές παθήσεις, λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε βιταμίνες Α, Ε και C.
  • Περιέχει ποσότητα ασβεστίου τέτοια, ώστε να μπορεί να βοηθήσει στην ενίσχυση των οστών και των δοντιών.
  • Το μαγνήσιο που περιέχει είναι υπεύθυνο για τις αντικαταθλιπτικές του ιδιότητες, αλλά ταυτόχρονα είναι και απαραίτητο για την υγεία των μαλλιών.
  • Περιέχει φώσφορο που ενισχύει τα οστά, αλλά και την όραση.
  • Περιέχει κάλιο, το οποίο ρίχνει τους καρδιακούς παλμούς και την πίεση προστατεύοντας , έτσι, από εγκεφαλικά επεισόδια.
  • Η περιεκτικότητά του σε σίδηρο εμποδίζει την εμφάνιση αναιμίας, που προσβάλει ιδιαίτερα τον μεσογειακό πληθυσμό.
  • Το μαγνήσιο και ο φώσφορος που περιέχει αποτελούν σημαντικά μέταλλα για τον μεταβολισμό των οστών και ,συνεπώς, το καθιστά απαραίτητο για τους αθλητές, καθώς και για όσους πάσχουν από οστεοαρθρίτιδα.
  • Περιέχει βιταμίνες Β1 και Β2, απαραίτητες για τη μετατροπή των τροφών σε ενέργεια ,καθώς και για την ομαλή λειτουργία του νευρικού συστήματος.
  • Παρά τα πολλαπλά οφέλη που προσφέρουν τα κάστανα στην υγεία μας, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι συνιστάται η κατανάλωσή τους να γίνεται με μέτρο, καθώς η οποιαδήποτε υπερβολή  πιθανόν να προκαλέσει αύξηση του σωματικού βάρους.

 

 

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΚΑΣΤΑΝΙΑΣ

Η καστανιά στην Ευρώπη αναπτύσσεται από τον Καύκασο έως την Πορτογαλία, ενώ στην Ελλάδα την συναντάμε κυρίως στη Μακεδονία, την Θεσσαλία , την Ήπειρο , την Κρήτη , την Πελοπόννησο και τη Λέσβο. Πρόκειται για ένα πολύ μεγάλο δέντρο, το ύψος του οποίου μπορεί να φτάσει ακόμα και τα 35 μέτρα, ενώ το πλάτος του κορμού του αγγίζει τα 2 μέτρα. Είναι φυλλοβόλο και, όσον αφορά τα άνθη, είναι μόνοικο δικλινές , που σημαίνει ότι το ίδιο δέντρο φέρει και αρσενικά και θηλυκά άνθη σε διαφορετικές θέσεις! Είναι δέντρο είτε αυτοφυές, είτε καλλιεργείται και το συναντάμε σε υψόμετρα άνω των 250 μέτρων, καθώς σε χαμηλότερα υψόμετρα είναι αδύνατον να ευδοκιμήσει.

Ο ίδιος ο καρπός της καστανιάς αναπτύσσεται μέσα σε ένα περίβλημα ακανθώδες που μοιάζει με αχινό. Μέσα σε αυτό το περίβλημα υπάρχουν συνήθως τρεις καρποί. Το περίβλημα στην εξωτερική του πλευρά  φέρει πολυάριθμα αγκάθια, τα οποία καλύπτουν όλη του την επιφάνεια, ενώ εσωτερικά έχει ένα λεπτό , μαλακό και καστανόλευκο χρώμα. Το ίδιο το κάστανο περιβάλλεται από ένα σκληρό  και σκουρόχρωμο περικάρπιο, με σκούρες γραμμώσεις, ενώ το χρώμα, αλλά και το μέγεθος του καρπού διαφέρει ανάλογα με την ποικιλία του, την σύσταση του εδάφους, αλλά και τα επίπεδα υγρασίας. Το εδώδιμο τμήμα του καρπού περιβάλλεται από μια λεπτή και απαλή στρώση χνουδιού .

 

Η καστανιά για να ευδοκιμήσει χρειάζεται κλίμα σχετικά ψυχρό και υγρό με μέση θερμοκρασία 8-15ο C , ενώ απαιτεί μεγάλες ποσότητες νερού. Καταλληλότερες τοποθεσίες για την καστανιά θεωρούνται οι επικλινείς, καθώς διαφεύγουν τα ψυχρά ρεύματα που προκαλούν παγετό. Αναπτύσσεται καλύτερα σε αμμώδη εδάφη με καλή στράγγιση, πράγμα που θα εμποδίσει την ασφυξία των ριζών της, ενώ το ενδεικτικό pH του εδάφους είναι 5,5 -6. Δύναται, βέβαια, να αναπτυχθεί και σε έδαφος με χαμηλότερο p.H, ωστόσο, όταν αυτό πέσει κάτω από το 4,5, θα πρέπει να τοποθετηθεί ασβέστιο. Κάθε δέντρο αποφέρει καρπό γύρω στα 5 -6 χρόνια, αφού φυτευτεί , ενώ μπορούμε να αποκομίσουμε από το καθένα περί τα 30 κιλά καρπό ( κάποιες φορές ακόμα και 50 κιλά ! ). Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα είναι η έκτη χώρα παραγωγής καστάνων. Η συγκομιδή τους γίνεται με το τίναγμα των καρπών του δέντρου και στη συνέχεια τα κάστανα μαζεύονται με το χέρι ή απλώνοντας δίχτυα.

 

ΟΙ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΝΤΡΟΥ

Οι κυριότερες ποικιλίες καστανιάς είναι τέσσερις.

  • Η ευρωπαϊκή καστανιά, που αναπτύσσεται ταχύτατα και φτάνει γύρω στα 30 μέτρα. Τα φύλλα της συγκεκριμένης καστανιάς είναι μεγάλα , ενώ τα κάστανά της έχουν καφέ και κάποιες φορές καστανόγκριζο χρώμα. Ο δε φλοιός τους φέρει ρυτίδες. Το ξύλο της ευρωπαϊκής καστανιάς χρησιμοποιείται στην επιπλοποιία, καθώς και στην παραγωγή χαρτιού και τη βυρσοδεψία , εφόσον είναι σκληρό και εξαιρετικά ανθεκτικό, ενώ δεν σκίζεται εύκολα και δεν προσβάλλεται από μύκητες.
  • Η Ιαπωνική καστανιά, την οποία βρίσκουμε είτε ως δέντρο, είτε ως θάμνο και φτάνει τα 10 μέτρα . Τα φύλλα της έχουν σχήμα καρδιάς και τα κάστανα που παράγει είναι μεν  μεγάλα, αλλά όχι τόσο νόστιμα.
  • Η Αμερικανική καστανιά , που φτάνει τα 35 μέτρα και οι καρποί της οποίας θεωρούνται οι πιο νόστιμοι. Το είδος αυτής της καστανιάς κινδύνευσε να εξαφανιστεί το 1900 εξαιτίας ενός μύκητα που πρόσβαλλε τα δέντρα και προκαλούσε τη σήψη τους.
  • Η Κινεζική καστανιά, η οποία φτάνει τα 18 μέτρα ύψος και είναι ανθεκτικότατη στα έντομα και τις ασθένειες. Την βρίσκουμε σε πολύ μεγάλο υψόμετρο που ξεπερνά τα 2000 μέτρα και τα κάστανά της θεωρούνται από τα πιο νόστιμα.

 

ΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΤΗΣ ΚΑΣΤΑΝΙΑΣ

Η καστανιά είναι ένα δέντρο που κινδυνεύει από διάφορους εχθρούς, ορισμένοι από τους οποίους είναι

  • Η καρποκάψα, μια μικρή πεταλούδα που προκαλεί ετησίως ζημιά της τάξεως του 25-30%.
  • Το ρόδινο σκουλήκι , το οποίο προσβάλλει κυρίως τα βελανίδια, αλλά ενίοτε και τις καστανιές.
  • Το κόκκινο σκουλήκι, το οποίο μπορεί να προκαλέσει ζημιά μεγάλης οικονομικής σημασίας και καταπολεμάται με ψεκασμό.
  • Ο σκώρος των καστάνων, που κατατάσσεται στους σημαντικότερους εχθρούς της καστανιάς, εφόσον καταστρέφει ολόκληρο το ακανθώδες περίβλημα του καρπού και προκαλεί την πτώση του. Εμφανίζεται γύρω στον Ιούνιο, αλλά και ξανά τον Αύγουστο.
  • Ο βαλανίσκος, έντομο που προκαλεί ζημιές στο ίδιο το κάστανο.
  • Ο οφθαλμοκόπτης , που συνήθως προκαλεί ζημιές – ακόμα και ολοκληρωτικές καταστροφές- στα φυτώρια, αλλά και στις νεοεμβολιασμένες φυτείες καστανιάς.
  • Η μαύρη αφίφα, έντομο τεσσάρων χιλιοστών που προσβάλλει τα νεαρά φύλλα και τους βλαστούς, των οποίων πολλές φορές προκαλεί την αποξήρανση.
  • Ο σκολύτης, έντομο ωοειδούς σχήματος μήκους 2.5 χιλιοστών , η καταπολέμηση του οποίου είναι ιδιαίτερα δύσκολη.

 

 

ΠΩΣ ΔΙΑΛΕΓΟΥΜΕ ΤΑ ΣΩΣΤΑ ΚΑΣΤΑΝΑ

Τα κάστανα είναι καρποί χειμερινοί, εφόσον κυκλοφορούν στην αγορά από τον Οκτώβριο έως και το Μάρτιο. Σε περιπτώσεις έκθεσής του στον αέρα, αλλά και σε περιβάλλον με μεγάλα ποσοστά υγρασίας για μεγάλο χρονικό διάστημα αυξάνεται η πιθανότητα να χαλάσουν γρηγορότερα. Για να ελέγξουμε αν τα κάστανα είναι φρέσκα, θα πρέπει να τα ανοίξουμε και να προσέξουμε να είναι το εδώδιμο μέρος τους μεστό και σχετικά λευκό. Είναι πολύ δύσκολο να καταλάβουμε αν ένα κάστανο είναι σάπιο, μόνο από τον φλοιό του.

 

 

Το μέλι καστανιάς

Σπανίως θα βρούμε μέλι ανθέων καστανιάς στη χώρα μας, ωστόσο έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα ευεργετικό για την υγεία μας.  Το μέλι καστανιάς έχει σκούρο χρώμα, έντονη γεύση και μοναδικό άρωμα. Ειδικά το συγκεκριμένο μέλι έχει μια ιδιαίτερη βιολογική δράση, να εμποδίζει την ανάπτυξη βακτηρίων που προσβάλλουν τον ανθρώπινο οργανισμό. Γι΄αυτό και στην Ιταλία το μέλι καστανιάς χρησιμοποιείται παραδοσιακά για επικάλυψη πληγών, εγκαυμάτων και δερματικών ελκών. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι μέλισσες ωφελούνται από το μέλι ανθέων καστανιάς, καθώς έχει την ιδιότητα να παρατείνει τη ζωή τους.

 

 

ΓΛΥΚΟ ΚΑΣΤΑΝΟ

Υλικά

  • 1000 γρ. κάστανα
  • 1000 γρ. ζάχαρη
  • 1 ξυλάκι κανέλα
  • 1 κάψουλα βανιλίννης
  • 1 λεμόνι

 

Οδηγίες 

Γεμίζουμε μια κατσαρόλα μεγάλη με αρκετό νερό. Αφήνουμε το νερό να βράσει και ρίχνουμε μέσα τα κάστανα. Τα βράζουμε για περίπου 10 – 12 λεπτά. Βγάζουμε την φλούδα τους και το  εσωτερικό ινώδες φλούδι με προσοχή διότι διαλύονται εύκολα. Τα βάζουμε πάλι σε καθαρό νερό και τα βράζουμε ανάλογα με το πόσο σκληρά θέλουμε να είναι στο γλυκό, ενώ ελέγχουμε διαρκώς μέχρι να μαλακώσουν ως το επιθυμητό αποτέλεσμα.  Τα ρίχνουμε σε τρυπητό μπολ. Βάζουμε 2 φλιτζάνια νερό μαζί με την ζάχαρή μας και τα αφήνουμε να βράσουν για περίπου 10 λεπτά.Κατόπιν αδειάζουμε τα κάστανα πάλι μέσα στη κατσαρόλα και προσθέτουμε το μισό ξύλο κανέλας. Εάν θέλουμε να έχει πιο έντονη γεύση κανέλας, προσθέτουμε επιπλέον κανέλα. Στίβουμε το λεμόνι, προσθέτουμε την βανίλια και βράζουμε ξανά για 15′ λεπτά περίπου. Βγάζουμε τη κατσαρόλα από τη φωτιά και την αφήνουμε σκεπασμένη για μία ημέρα. Κατόπιν βάζουμε την κατσαρόλα σε μέτρια φωτιά, μέχρι να πάρει μία, δύο βράσεις. Κάνουμε το ίδιο πράγμα για τις επόμενες 2 ημέρες, δηλαδή βράζουμε μέχρι να πάρει μία, δύο βράσεις. Την τελευταία μέρα αυτής της διαδικασίας μοιράζουμε το γλυκό σε αποστειρωμένα βάζα!

 

Πήγες:

funkycook.gr back-to nature.gr foodbites.eu onmed.gr artionproducts.gr nooz.gr bambakia.gr capital.gr agrosimvoulos.gr

paragogi.net koumtsidis.gr agrosimvoulos.gr proini.news kalogiroi.gr thessaliatv.gr slang.gr city.sigmalive.com

 

Ερευνα: Aλεξανδρα Τζέκου Φιλόλογος Σπυριδούλα Κόκκαλη 

Επιμέλεια : Marilia Makri για το mykerkyra.com 

www.mykerkyra.com

Σχόλια

Similar Articles