Το αβοκάντο κατάγεται από το Νότιο Μεξικό, – όπου το καλλιεργούσαν οι ιθαγενείς, αφού ο καρπός του αποτελούσε την κύρια τροφή τους – και το οποίο αποτελεί και την κύρια παραγωγό χώρα του.  Εκτός από το Μεξικό, βέβαια, το αβοκάντο καλλιεργείται στις Η.Π.Α, τη Βραζιλία, την Κολομβία και την Βενεζουέλα, καθώς και σε άλλες τροπικές χώρες, αλλά σε μικρότερη ποσότητα. Στην χώρα μας το αβοκάντο καλλιεργείται κυρίως στην Κρήτη, ενώ τα τελευταία χρόνια η καλλιέργειά του έχει αυξηθεί πάρα πολύ.

Το όνομά του, προήλθε από τη λέξη Avocat, λέξη Μεξικάνικη όπως ισχυρίζονται άλλοι, ενώ άλλοι θεωρούν ότι έχει  Φοινικική ρίζα ( Ahucatl ή Ahuacate ). Ο συγκεκριμένος καρπός  χρησιμοποιήθηκε για πολλούς αιώνες ως τροφή τόσο στην Κεντρική Αμερική, όσο και στις Ινδίες.

Ιστορικά στοιχεία για το αβοκάντο

  • Η ιστορία του αβοκάντο ξεκίνησε στην Νότια Αμερική πριν από 10.000 χρόνια.
  • Όταν Ισπανοί κατακτητές έφτασαν στην Αμερική, το αβοκάντο τους φάνηκε τόσο ενδιαφέρον, ώστε ο συγκεκριμένος καρπός αναφέρθηκε πρώτη φορά σε γραπτό.
  • Στην  πόλη Chanchan, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν μια μεγάλη κανάτα νερού, η οποία χρονολογείται γύρω στο 900 μ.Χ., με τη μορφή ενός αβοκάντο.
  • Οι αρχαιολόγοι έχουν ανακαλύψει στοιχεία σχετικά με την  κατανάλωση του συγκεκριμένου καρπού που χρονολογούνται περίπου 10.000 χρόνια πριν στο κεντρικό Μεξικό. Τότε, οι άνθρωποι συνήθιζαν να  συλλέγουν και να καταναλώνουν άγρια αβοκάντο. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι οι άνθρωποι άρχισαν να καλλιεργούν τα αβοκάντο περίπου 5.000 χρόνια πριν και πως οι αμερικάνικες φυλές όπως οι Ίνκας και οι Μάγια ανέπτυξαν τα εξημερωμένα δέντρα αβοκάντο.
  • Οι πρώτοι Ευρωπαίοι που κατανάλωσαν αβοκάντο ήταν κάποιοι Ισπανοί ερευνητές κατά τον 16ο αιώνα.
  • Ο Martin Fernandez de Enciso, Ισπανός κατακτητής και κοσμογράφος, περιγράφει το αβοκάντο στο βιβλίο του, Suma De Geografia Que Trata De Todas Las Partidas Del Mundo.
  • Ο Ισπανός στρατιώτης Hernando Cortez ήταν ο πρώτος λευκός άνθρωπος που πάτησε το πόδι του στην Πόλη του Μεξικού το 1519 μ.Χ., και ο οποίος αναφέρει σε σημειώσεις του, ότι το αβοκάντο αποτελούσε βασική τροφή των ιθαγενών.
  • Ο Ισπανός στρατιώτης και ποιητής Γκαρθιλάσο ντε λα Βέγκα, ανέφερε ότι το αβοκάντο, εκτός από πεντανόστιμο, είναι και ιδιαίτερα ωφέλιμο για την υγεία των ασθενών, κάτι το οποίο σήμερα γνωρίζουμε με βεβαιότητα, χάρη στα μονοακόρεστα λιπαρά που διαθέτει.
  • Στο Περού αρχαιολόγοι έχουν βρει σπόρους αβοκάντο θαμμένους με μούμιες που χρονολογοούνται από το 750 π.Χ.
  • Το παλαιότερο δέντρο αβοκάντο βρίσκεται στο Πανεπιστήμιο Berkley στην Καλιφόρνια και φυτεύτηκε το 1879.
  • Μέχρι το 1995 υπήρχαν 1.9 εκατομμύρια δένδρα αβοκάντο στη Νότια Αφρική!
Τα συστατικά του αβοκάντο

Πρόκειται για έναν καρπό πλούσιο σε θερμίδες, βιταμίνες και με πολλαπλές ευεργετικές ιδιότητες, ο οποίος οφείλει την ιδιαίτερα  κρεμώδη υφή του στην υψηλή περιεκτικότητα σε λίπος (παρέχει το 82% των συνολικών θερμίδων του με τη μορφή λίπους). Παρ’όλα αυτά, κατά κανόνα τα μικρότερου μεγέθους αβοκάντο έχουν υψηλότερη περιεκτικότητα σε λιπαρά, σε σύγκριση με τα μεγάλου μεγέθους αβοκάντο, τα οποία είναι λιγότερο λιπαρά.

Το αβοκάντο είναι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά όπως βιταμίνη C, βιταμίνη Κ, βιταμίνη Ε, καροτενοειδή, φυτικές ίνες, μαγνήσιο, κάλιο, μαγγάνιο, χαλκό και μονοακόρεστα λιπαρά.

Επιπλέον περιέχει μια σημαντική ποσότητα σε καροτενοειδή, ενώ το σημαντικό και είναι ότι τα καροτενοειδή απορροφούνται καλύτερα από τον οργανισμό σε συνδυασμό με το λίπος. Για το λόγο αυτό, τα αβοκάντο, ακριβώς επειδή είναι πλούσια σε λιπαρά έχουν καλύτερη απορρόφηση καροτενοειδών σε σύγκριση με άλλα λαχανικά τα οποία θα πρέπει να τα καταναλώνουμε σε συνδυασμό με άλλες τροφές που περιέχουν λιπαρά, για την καλύτερη απορρόφησή τους.

Το αβοκάντο επίσης είναι πλούσιο σε φυτοθρεπτικά συστατικά, τα οποία προστατευτούν τον οργανισμό από τις κυτταρικές βλάβες και τις ασθένειες.

Τα οφέλη του αβοκάντο για την υγεία

• Τα υψηλά επίπεδα μονοακόρεστων λιπαρών οξέων που βρίσκονται στο αβοκάντο, οφελούν την καρδιά και τα αγγεία.

• Tο αβοκάντο συσχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο μεταβολικού συνδρόμου, υπέρτασης, σακχαρώδους διαβήτη και παχυσαρκίας.

• Εξαιτίας της υψηλής συγκέντρωσής του σε κάλιο, το αβοκάντο βοηθάει στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης του αίματος.

• Σε μια ομάδα λιπαρών, τις  φυτοστερόλες, οφείλει τις σημαντικές αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.

• Βελτιώνει το αίσθημα της πληρότητας και του κορεσμού και συμβάλλει στην διαχείρηση του σωματικού βάρους.

•Περιέχει σημαντική ποσότητα σε λουτεΐνη, η οποία συμβάλει στην πρόληψη της γεροντικής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας και προστατεύει τα μάτια από τα βλαβερά κύματα φωτός. Στο συγκεκριμένο καροτενοειδές οφείλει και τη δράση του κατά της φθοράς του αμφιβληστροειδούς χιτώνα του ματιού, αλλά και του καταρράκτη.

• Περιέχει ολεικό οξύ, ένα μονοακόρεστο λιπαρό οξύ,  το οποίο προσφέρει προστασία για την εκδήλωση καρκίνου του μαστού.

• Περιέχει επίσης τοκοφερόλες, που εμποδίζουν την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων στον προστάτη.

• Λόγω του φολλικού οξέος, δρα ενάντια σε καρδιαγγειακές παθήσεις και μειώνει τον κίνδυνο του εμφράγματος.

• Καταπολεμά το οξειδωτικό στρές.

• Βελτιώνει την υγεία του δέρματος.

• Είναι καλή πηγή γλουταθειόνης, ενός ισχυρού αντιοξειδωτικού που ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και την υγεία των λεμφοκυττάρων.

• Τα αντιοξειδωτικά, τα αμινοξέα, οι βιταμίνες Ε και C και τα έλαια που περιέχει, βοηθούν στην επανόρθωση των μαλλιών, στην ενυδάτωση της επιδερμίδας, αλλά και  στη μείωση των ρυτίδων.

• Απλωμένο στο δέρμα δύναται να ανακουφίσει από εγκαύματα.

• Περιέχει αντιοξειδωτικές ουσίες, οι οποίες προστατεύουν από τις βλαβερές ελεύθερες ρίζες.

• Βοηθά την πρόληψη και την αντιμετώπιση, τόσο της οστεοαρθρίτιδας, όσο και της ρευματοειδούς αρθρίτιδας.

• Μια διατροφή πλούσια σε αβοκάντο μπορεί να μειώσει την «κακή» (LDL) χοληστερίνη, καθώς και να αυξήσει την «καλή» (HDL) χοληστερίνη.

ΣΥΝΤΑΓΕΣ

Μους σοκολάτας με αβοκάντο
Υλικά:

2 ώριμα αβοκάντο

½ φλυτζάνι φυτικό γάλα ( καρύδας, σόγιας, αμυγδάλου )

1/3 γλυτζάνι του τσαγιού σιρόπι σφενδάμου ή μέλι

4 κουταλιές της σούπας κακάο σε σκόνη

Ξύσμα πορτοκαλιού ή λεμονιού

Εκτέλεση:

Αλέθουμε στο μπλέντερ όλα τα υλικά

Τοποθετούμε το μίγμα στο ψυγείο

Σερβίρουμε με φρούτα ή τριμμένο καρύδι

Αλοιφή – σαλάτα με αβοκάντο

Υλικά:

1 αβοκάντο

3 κουταλάκια της σούπας γιαούρτι στραγγιστό

1 κουταλάκι της σούπας μαγιονέζα

¼ κρεμμύδι

1 σκελίδα σκόρδο

Αλάτι

Πιπέρι

Κύμινο

Γλυκιά πάπρικα

Χυμός λεμονιού

Εκτέλεση:

Λιώνουμε με ένα πιρούνι το αβοκάντο

Χτυπάμε στο μίξερ το κρεμμύδι με το σκόρδο

Ανακατεύουμε όλα τα υλικά μαζί

Σερβίρουμε

ΒΟΤΑΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Το αβοκάντο  ανήκει στο γένος Persea της οικογένειας Lauraceae. Πρόκειται για δένδρο αειθαλές, καρποφόρο, μεγάλου μεγέθους – γνωστό στην Ελλάδα και ως βουτυρόδεντρο -, ενώ το ύψος του κυμαίνεται από 8 έως 20 μέτρα.

  • Ο φλοιός του δέντρου ποικίλλει σε πάχος και χρώμα, συνήθως, όμως είναι σαρκώδης, παχύς και εύθραυστος.
  • Τα φύλλα του είναι ελλειπτικά, ωοειδή ή λογχοειδή και, όταν είναι μικρά, έχουν χρώμα κοκκινωπό. Το μήκος τους κυμαίνεται από 7 ως 35 εκατοστά και το πλάτος τους από 6 ως 8 . Όταν αναπτυχθούν  πλήρως το χρώμα τους αλλάζει και γίνεται πράσινο στην επάνω επιφάνεια και θαμπό πράσινο στην κάτω.
  • Οι καρποί του αβοκάντο μπορεί να έχουν σφαιρικό, ωοειδές ή κωνικό σχήμα και χρώμα που ξεκινά από κίτρινο και διαβαθμίζεται μέχρι σκούρο πράσινο.
  • Τα άνθη του είναι είτε λευκά, είτε κιτρινωπά, είτε ωχροπράσινα μαζεμένα στις κορυφές των βλαστών. Σε κάθε βλαστό σχηματίζονται πάνω από 1000 άνθη, αλλά τελικά εμφανίζονται μόνο 1 έως 2 καρποί . Στο μέγεθος είναι μικρά ( ένα ανοικτό άνθος έχει διάμετρο από 0.5 έως 1.5 εκατοστά.
  • Η σάρκα είναι κιτρινωπή, με γεύση βουτύρου, όταν είναι ώριμη.

Το αβοκάντο ευδοκιμεί, εκτός από τις τροπικές περιοχές, και σε περιοχές  που ευδοκιμούν γενικότερα  τα εσπεριδοειδή. Προτιμά τα γόνιμα και βαθιά εδάφη με καλή στράγγιση γιατί δεν αντέχει την υπερβολική υγρασία. Ο καρπός του δέντρου έχει μια ιδιαίτερη, βουτυρώδη γεύση και δεν τρώγεται αμέσως μετά την συγκομιδή, αλλά αφού περάσει λίγος χρόνος και ωριμάσει.

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ

Για την καλλιέργεια του αβοκάντο ιδανικές κρίνονται οι περιοχές  με ήπιες θερμοκρασίες το χειμώνα, χωρίς παγετούς και ζεστές το καλοκαίρι. Πιο συγκεκριμένα η θερμοκρασία το καλοκαίρι δεν θα πρέπει να είναι μικρότερη των 14ο C, ενώ σε θερμοκρασίες υπό του μηδενός μόνο δένδρα του υποείδους του Μεξικού μπορούν να επιβιώσουν. Οι καρποί του αβοκάντο είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στους παγετούς και κατά τη διάρκεια του χειμώνα , κατά πάσα πιθανότητα θα υποστούν ζημιά. Επιπλέον, η ανεκτικότητα των καρπών του δέντρου στην ατμοσφαιρική υγρασία είναι μέτρια, ενώ δεν αντέχουν καθόλου στους ανέμους.

ΕΔΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ

Το  δέντρο αναπτύσσεται καλά σε εδάφη βάθους τουλάχιστον ενός μέτρου, που αποστραγγίζουν καλά. Συνήθως για την καλλιέργεια του αβοκάντο προτιμητέα είναι εδάφη ελαφριάς ή μέτριας σύστασης, χωρίς υγρασία, καθώς η τελευταία είναι δυνατόν να προκαλέσει ανεπανόρθωτες ζημιές στις ρίζες. Εντούτοις η παντελής έλλειψη υγρασίας μπορεί να προκαλέσει αυξημένη ανθόπτωση, καρπόπτωση και φυλλόπτωση στα δένδρα. Το ιδανικό pH του εδάφους είναι 5 – 7, ενώ  τα αλατούχα εδάφη κρίνονται ακατάλληλα για την καλλιέργεια του αβοκάντο.

ΤΑ ΥΠΟΕΙΔΗ ΤΟΥ ΑΒΟΚΑΝΤΟ – ΟΙ ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ

Το Αβοκάντο υποδιαιρείται σε 3 βοτανικούς τύπους ( υποείδη ) που παρουσιάζουν διαφορές τόσο στη μορφολογία τους, όσο  και στην  προσαρμοστικότητα τους σε εδαφοκλιματικές συνθήκες.   

Μεξικανικός τύπος

Οι καρποί αυτού του τύπου είναι μικροί, με λεπτή μεμβρανώδη επιδερμίδα και σχετικά μεγάλο κουκούτσι. Τα φύλλα του δέντρου είναι μικρά, με χαρακτηριστική μυρωδιά γλυκάνισου και τα άνθη είναι χνουδωτά. Πρόκειται για τον πιο ανθεκτικό τύπο στο ψύχος και ανήκει στα ληθαργούντα δέντρα, που αντέχουν σε θερμοκρασία που αγγίζει τους -60ο C.  Τους καρπούς του συγκεκριμένου τύπου σπανίως τους βρίσκουμε στο εμπόριο ,παρά την ωραία τους γεύση, εξαιτίας του ιδιαίτερα μικρού τους μεγέθους.

Τύπος Γουατεμάλας

Οι καρποί του συγκεκριμένου τύπου είναι μεγάλοι και έχουν πολύ καλή γεύση. Ο φλοιός τους είναι πιο παχύς, πιο σκληρός , αλλά και πιο τραχύς από τον Μεξικάνικο τύπο , ενώ το κουκούτσι του είναι μικρό. Τα φύλλα, είναι μέσου μεγέθους, και δεν έχουν οσμή γλυκάνισου, ενώ τα δέντρα αυτού του τύπου είναι πιο ευπαθή στο ψύχος.

Τύπος Δυτικών Ινδιών

Στον τύπο αυτό υπάρχουν ποικιλκίες με μικρούς, αλλά και με μεγάλους καρπούς. Ο φλοιός του καρπού, είναι πιο λεπτός, αλλά και πιο λείος από εκείνον του τύπου Γουατεμάλας. Η σάρκα περιέχει μικρότερο ποσοστό λιπαρών, και η γεύση της είναι πιο γλυκιά. Τα φύλλα είναι μεγάλα, ανοικτού χρώματος και δεν έχουν οσμή γλυκάνισου. Πρόκειται για τον πιο ευπαθή τύπο στο ψύχος.

ΟΙ ΓΝΩΣΤΟΤΕΡΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΑΒΟΚΑΝΤΟ

Ποικιλία Ηaas

Πρόκειται για εξαιρετικής ποιότητας ποικιλία αβοκάντο με σχετικώς μέτριο μέγεθος καρπού  ωοειδούς μορφής, τραχύ φλοιό και πολύ νόστιμη γεύση, στην οποία, άλλωστε, οφείλει και την μεγάλη του εμπορική αξία ( Στις Η.Π.Α η ποικιλία Haas αγγίζει το 80% της παραγωγής αβοκάντο ). Η συγκεκριμένη ποικιλία αποτελεί ένα υβρίδιο των υποείδων αβοκάντο Γουστεμάλας και αβοκάντο Μεξικού. Η περίοδος ωρίμανσης του αβοκάντο διαρκεί από τον Μάρτιο έως τον Ιούνιο, ενώ    η συγκομιδή του γίνεται στο τέλος του καλοκαιριού.

Ποικιλία Fuerte

Η συγκεκριμένη ποικιλία  καλλιεργήθηκε πρώτη φορά στην Γουατεμάλα και το όνομά της στην Ισπανική γλώσσα σημαίνει δυνατός και ,μάλιστα,  κατάφερε να επιβιώσει  από την παγωνιά που έπληξε την Καλιφόρνια το 1913.  Το αβοκάντο fuerte μοιάζει με τον καρπό του αχλαδιού, διαθέτει αδρή και δερματώδη επιφάνεια, το χρώμα του είναι σκούρο πράσινο και η γεύση του είναι βουτυρώδης.

Η περίοδος ωρίμανσης του καρπού προσδιορίζεται το χειμώνα και η συγκομιδή του γίνεται στις αρχές της  άνοιξης.

Πρόκειται για μια  ποικιλία αβοκάντο με ιδιαίτερη ευαισθησία στην χαμηλή θερμοκρασία, ενώ και αυτή η ποικιλία  αποτελεί υβρίδιο των υποειδών αβοκάντο του Μεξικού και αβοκάντο της Γουατεμάλας. Επίσης το   αβοκάντο fuerte διαθέτει  υψηλή περιεκτικότητα σε λάδι (περισσότερο από 26%).

Ποικιλία Etinger

To αβοκάντο Ettinger προέρχεται από ποικιλίες αβοκάντο του Μεξικού και αβοκάντο της Γουατεμάλας και πρωτοκαλλιεργήθηκε στο Ισραήλ το 1947. Η εξωτερική του επιφάνεια είναι λεία και λεπτή, πράγμα που καθιστά το ξεφλούδισμά του ιδιαίτερα δύσκολο. Η σάρκα του καρπού διαθέτει πολύ ανοικτό λαδί χρώμα, ενώ το κουκούτσι του είναι μεγάλο. Η γεύση του είναι ήπια και ελαφριά, κάτι που οφείλεται στην μικρή περιεκτικότητά του σε λιπαρά.

Ποικιλία Bacon

Η συγκεκριμένη ποικιλία δημιουργήθηκε από τον αγρότη James Bacon, το 1954 σε μια πόλη νοτιοδυτικά της Καλιφόρνιας. Ο καρπός της διαθέτει  σχήμα ωοειδές και η επιφάνειά του είναι λεία  με σκούρο πράσινο χρώμα με μικρά στίγματα σε όλη την έκτασή της. Εσωτερικά έχει ένα κίτρινο – πράσινο  χρώμα  και είναι λιγότερο λιπαρό από το αβοκάντο Hass, ενώ γευστικά είναι  εξίσου νόστιμο με κρεμώδη – βουτυρώδη υφή. Όσον αφορά το δέντρο αυτής της ποικιλίας, είναι μεσαίου μεγέθους με σκούροπράσινα, γυαλιστερά φύλλα και μπορεί να φτάσει κατά μέσο όρο τα 5- 6 μέτρα ύψος.

 Είναι μια ποικιλία αργής παραγωγής, ωστόσο,  την περίοδο της πλήρους ανάπτυξής του  αποδίδει μεγάλες ποσότητες καρπού. Η συγκομιδή του αβοκάντο Bacon γίνεται τον Δεκέμβριο.

Ποικιλία Zutano

Ποικιλία που πρωτοκαλλιεργήθηκε στο Μεξικό, ενώ περιλαμβάνει καρπό που  διαθέτει μεγάλο μέγεθος  και στη μορφή του μοιάζει με αχλάδι. Η επιφάνεια του καρπού είναι λεία και λεπτή, ενώ η γεύση του καρπού χαρακτηρίζεται μέτρια. Η ωρίμανση και η συγκομιδή του αβοκάντο Zutano γίνεται τους μήνες Νοέμβριο – Δεκέμβριο.

Οι παρακάτω ποικιλίες δεν καλλιεργούνται στην χώρα μας.

Ποικιλία Reed

Αυτή η ποικιλία δημιουργήθηκε από τον James S. Reed το 1948 στην Καλιφόρνια.
Οι καρποί της  διαθέτουν  πλούσια – κρεμώδη γεύση και αρκετά απαλή υφή.  Είναι μεγαλύτεροι από τους καρπούς της ποικιλίας Hass, ενώ σε σχήμα είναι πιο στρογγυλοιί. Η περίοδος ωρίμανσης τους διαρκεί περισσότερο σε σχέση με τις υπόλοιπε ποικιλίες  αβοκάντο.
Το συγκεκριμένο αβοκάντο  είναι ιδιαίτερα δημοφιλές σε όσους προτιμούν την έντονη βουτυρώδη  γεύση του. Η περίοδος συγκομιδής του είναι ο Αύγουστος.

Ποικιλία Pinkerton

Η καλλιέργειά του ξεκίνησε σε πολιτεία της Καλιφόρνιας το 1972 από τον John D. Pinkerton. Το αβοκάντο Pinkerton έχει σχήμα αχλαδιού με πράσινο χρώμα. Πρόκειται για καρπό μεσαίου πάχους με ιδιαίτερα εύκολο στην αποφλοίωση του δέρμα. Οι καρποί του  ποικίλλουν σε μέγεθος, ενώ η σάρκα του είναι λεία και κρεμώδης, με υψηλή περιεκτικότητα σε λάδι και πλούσια γεύση. Η συγκομιδή του αβοκάντο Pinkerton πραγματοποιείται τον Νοέμβριο.

Πηγή

gaiapedia http://www.gaiapedia.gr/gaiapedia/index.php

geoponiko-parko https://www.geoponiko-parko.gr

mistikakipou https://www.mistikakipou.gr/kalliergeia-avocado/

cnn https://www.cnn.gr/news/kosmos/story/108960/avokanto-h-istoria-mias-periergis-alla-vasimis-diatrofikis trelas

avocado https://www.avocado.com.gr

newsbeast https://www.newsbeast.gr

pathfinder http://www.pathfinder.gr

itrofi https://www.itrofi.gr

vita https://www.vita.gr

apothesis https://apothesis.lib.teicrete.gr

Συνεργάτες
Επιμέλεια Κειμένου: Σπυριδούλα Κόκκαλη
Επιμέλεια Κειμένου: Aλεξανδρα Τζέκου
Share this Post

Newsletter

Λάβετε πρώτοι τις πιο πρόσφατες ενημερώσεις του mykerkyra.

Subscribe