Ένα από τα πιο κεντρικά και φημισμένα σημεία του νησιού είναι το Λιστόν. Η εντυπωσιακή αρχιτεκτονική και οι χαρακτηριστικές καμάρες το καθιστούν ένα από τα σπουδαιότερα αξιοθέατα όχι μόνο της Κέρκυρας αλλά και όλης της Ελλάδας.

Το πλακόστρωτο Λιστόν βρίσκεται στο τέλος της Σπιανάδας, της κεντρικής πλατεία του νησιού και μεγαλύτερης των Βαλκανίων και αποτελεί παράλληλα την κύρια είσοδο στα περιβόητα στενά καντούνια της Παλιάς Πόλης της Κέρκυρας. Δίπλα του απλώνεται ένας μεγάλος χώρος με γρασίδι όπου λαμβάνουν χώρα κατά καιρούς αγώνες κρίκετ αλλά και άλλες εκδηλώσεις. Τριγύρω του συγκεντρώνονται όλα όσα μπορεί να θαυμάσει ένας επισκέπτης, τα Ανάκτορα, το Μουσείο Ασιατικής Τέχνης, το Παλαιό Φρούριο και φυσικά ο Ιερός Ναός του θαυματουργού Αγίου Σπυρίδωνα. Το Πεντοφάναρο, μία κολώνα με ένα φανάρι με πέντε λάμπες στην αρχή του Λιστόν αποτελεί το πιο κλασικό σημείο συνάντησης των ντόπιων…”ραντεβού στο Πεντοφάναρο”.

Οι καμάρες αυτές, που οι Κερκυραίοι ονομάζουν «βόλτα», στεγάζουν σήμερα πλήθος καφετεριών και εστιατορίων, που κάνουν το Λιστόν το κέντρο της ζωής της Κέρκυρας για ντόπιους και επισκέπτες.

Την περίοδο του Πάσχα, τα φανάρια που κοσμούν τα «βόλτα» φωτίζονται με μωβ, πένθιμο χρώμα καθ’ όλη τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας και εκεί πραγματοποιείται και η περίφημη περιφορά των Επιταφίων τη Μεγάλη Παρασκευή, ένα από τα παραδοσιακά έθιμα του Κερκυραϊκού Πάσχα. Επίσης, δεν μπορεί να μην αναφερθεί το έθιμο της Πρώτης Ανάστασης του Μ. Σαββάτου όπου οι Κερκυραίοι πετούν τους περιβόητους μπότηδες από τα στολισμένα με κόκκινα υφάσματα παράθυρα του Λιστόν αλλά και τα παράθυρα και τα μπαλκόνια όλων των σπιτιών σε όλο το νησί.

Ιστορία & Ονομασία

Όταν κάποιος πρωτοακούει τη λέξη «Λιστόν», το μυαλό του πάει στη λέξη «λίστα». Κάποιοι μελετητές υποστηρίζουν πως Λιστόν σημαίνει on list, δηλαδή «στη λίστα», στο Libro d’ Oro δηλαδή όπου ήταν γραμμένα τα ονόματα των ευγενών και των αριστοκρατών της Κέρκυρας, και οι οποίοι μόνο είχαν το δικαίωμα να απολαμβάνουν τη βόλτα τους στον πεζόδρομο αυτό. Η ιστορία όμως της προέλευσης του «Λιστόν» φαίνεται να είναι άλλη.

Το Λιστόν της Κέρκυρας άρχισε να κατασκευάζεται κατά την πρώτη δεκαετία του 19ου αιώνα από τον Γάλλο επίτροπο Mathieu de Lesseps και η κατασκευή του διήρκεσε ορισμένες δεκαετίες. Η σχεδίαση και το μοτίβο, είναι ίδια με της Rue de Rivoli, στο Παρίσι. Η ονομασία Λιστόν παρουσιάζεται σε πηγές μόνο κατά το τέλος του 19ου αιώνα και αρχές του εικοστού. Ο Λεωνίδας Στανέλλος, στο βιβλίο του «Το Λιστόν της Κέρκυρας», αναφέρει: « Στην βενετσιάνικη διάλεκτο η λέξη “liston”, όπως και η λέξη “lista” και “lizza” έχουν την ίδια έννοια με τις λέξεις “striscia, stricca”. Οι λέξεις αυτές σημαίνουν ένα κομμάτι από οποιοδήποτε υλικό του οποίου το μήκος είναι μεγαλύτερο από το πλάτος».

Ακόμη, «Στην Κέρκυρα, η ονομασία “liston” υφίσταται ήδη από τον 18ο αιώνα, αναφορικά με την ξύλινη κατασκευή -liston- που φτιάχνονταν για τις ανάγκες της τελετής του “ingresso” που ήταν η τελετή άφιξης νέου Προβλεπτή. Με το επίσημο όνομα Προβλεπτής (ή Προβλέπτης) αποδόθηκε στην ελληνική γλώσσα ο ενετικός τίτλος – αξίωμα του Proveditore» ένα αξίωμα που έφεραν διάφοροι ανώτεροι διοικητικοί υπάλληλοι αξιωματούχοι της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας που διορίζονταν από το «Μεγάλο Συμβούλιο» με διάφορες αρμοδιότητες σε εσωτερικά διοικητικά, δημοτικά και εκκλησιαστικά θέματα. H κατασκευή αυτή στήνονταν στον δρόμο που ενώνει το Παλαιό Φρούριο με την πόλη, κατά μήκος δηλαδή της σημερινής οδού Β. Δούσμανη. Αν λοιπόν συνδυάστηκε η συγκεκριμένη οδός με το όνομα “liston”, αυτό θα έγινε μέσω της αναφοράς στην ξύλινη κατασκευή του “ingresso”.

Σύμφωνα με τον Giovanni Rapelli, συγγραφέα του βιβλίου “Εγχειρίδιο τοπωνυμιών του Δήμου της Verona”, στην βενετική διάλεκτο “lista” ήταν ένα τμήμα δρόμου μπροστά από την κατοικία ενός πρεσβευτή, οριοθετημένο από άσπρες πλάκες. Όποιος βρίσκονταν εντός του οριοθετημένου χώρου έχαιρε διπλωματικής ασυλίας.

Αναφορά τέτοιου τοπωνυμίου είναι η Lista di Spagna στην Βενετία, η οποία παίρνει το όνομα της από την ισπανική πρεσβεία που υπήρχε άλλοτε στον δρόμο αυτό. Με την πάροδο του χρόνου η λέξη liston ταυτίστηκε με την έννοια της κατά μήκος οριοθέτησης με άσπρες πλάκες και έτσι συναντάμε το πρώτο liston της Βενετίας στην πλατεία του Αγίου Στεφάνου (Campo San Stefano), τόπος συνάντησης ευγενών ήδη από τον 16ο αι., ο οποίος την εποχή εκείνη ήταν σκεπασμένος με χλόη και μόνο μια πλακόστρωτη λωρίδα στο κέντρο της πλατείας επέτρεπε τον περίπατο. Οι Βενετσιάνοι δεν άργησαν να υιοθετήσουν την λέξη liston, ταυτίζοντας αυτό τον χώρο περιπάτου και συναναστροφής με τις χαρακτηριστικές άσπρες πλάκες. Με την πάροδο των χρόνων ο όρος πήρε την σημασία του ως «κεντρικός χώρος για περίπατο».

Όπως και να ‘χει όποιος επισκεφθεί την Κέρκυρα θα περάσει και εκείνος από την περίφημο αυτόν πεζόδρομο λαμβάνοντας λίγη από την αίγλη της αριστοκρατίας που αποπνέει.

 

Πηγή

ΙΩΝΑΣ, Σπύρος. “Η προέλευση της ονομασίας “Λιστόν””, https://www.corfuhistory.eu/?p=2508

Μηχανή του Χρόνου. “Εντυπωσιακή πτήση πάνω από το «Λιστόν» στην Κέρκυρα. Από που πήρε την ονομασία και γιατί θεωρούταν χώρος περιπάτου μόνο για ευγενείς (βίντεο drone)”, https://www.mixanitouxronou.gr/entyposiaki-ptisi-pano-apo-tin-plateia-liston-stin-kerkyra-apo-poy-pire-to-onoma-tis-kai-giati-theoroytan-choros-peripatoy-mono-gia-eygeneis-vinteo-drone/

 

Συνεργάτες
Επιμέλεια Κειμένου: Άντα Κυριαζή
Φωτογραφικό Υλικό: Έντυ Κασταμονίτης
Μετάφραση & Επιμέλεια: Μαρίλια Μακρή
Share this Post

Newsletter

Λάβετε πρώτοι τις πιο πρόσφατες ενημερώσεις του mykerkyra.

Subscribe