Τα Διαπόντια Νησιά βρίσκονται στο Ιόνιο Πέλαγος και αποτελούν το δυτικότερο σημείο της χώρας, σε απόσταση 10 χιλιομέτρων από την κοσμοπολίτικη  Κέρκυρα, λειτουργώντας ως πύλες εισόδου στην Αδριατική Θάλασσα και την υπόλοιπη Ευρώπη. Το Αρχιπέλαγος των Διαποντίων, περιλαμβάνει 153 νησιωτικά εδάφη – νησιά, ερημονήσια, βραχονησίδες και η ονομασία τους, οφείλεται στην γεωγραφική τους θέση, αφού βρίσκονται ανάμεσα στην θάλασσα του Ιονίου και της Αδριατικής. Ένα «μωσαϊκό» από μικρά νησιά και βραχονησίδες, που δικαίως χαρακτηρίζονται ως μικροί επίγειοι παράδεισοι, κοσμούν το Ιόνιο με δαντελωτές ακτές με γαλαζοπράσινα νερά, εντυπωσιακούς γεωλογικούς σχηματισμούς, πυκνή βλάστηση και μικρούς οικισμούς με πετρόχτιστα σπίτια και μοναδική θέα στο απέραντο γαλάζιο.

Αποτελούνται από τρία μεγαλύτερα νησιά, τους Οθωνούς, την Ερείκουσα και το Μαθράκι, και ακόμη 9 ακατοίκητες βραχονησίδες:

  • το Διάκοπο
  • το Διάπλο
  • το Καράβι
  • το Καστρινό
  • τη Λειψώ (ή Βάρκα)
  • το Όστρακο
  • την Πλάκα (ή Άγκυρα)
  • την Πλατειά
  • η Τραχειά (ή Τραχιά)

Τα νησιά κατοικήθηκαν μετά τη ναυμαχία της Ναυπάκτου το 1571, όταν οι νησιώτες που βρίσκονταν υπό την κυριαρχία των Ενετών, άρχισαν να μετακινούνται για εξεύρεση μεγαλύτερης ασφάλειας. Τότε ήρθαν στους Oθωνούς Παξινοί και Παργινοί, και καθώς ο πληθυσμός αυξανόταν, μετοίκησαν στο Mαθράκι και στην Ερεικούσσα. Έτσι εξηγούνται τα κοινά επίθετα που συναντώνται στα τρία αυτά νησάκια αλλά και στους Παξούς.

Οι Οθωνοί

Οι Οθωνοί είναι το μεγαλύτερο νησί του συμπλέγματος με 560 κατοίκους και το δυτικότερο σημείο της ελληνικής επικράτειας. Από την Ιταλία, απέχει 40 ναυτικά μίλια και όταν ο καιρός είναι ευνοϊκός διακρίνεται το ιταλικό ακρωτήριο του Οτράντο, SantaMaria di Leuca.

Οι αναφορές σχετικά με την ονομασία του νησιού είναι ποικίλες. Για πρώτη φορά το νησί εμφανίζεται σε πηγές με την ονομασία «Ορθωνός», στην αναφορά του Ησύχιου τον 3ο αιώνα π.Χ., μετά τον Τρωϊκό Πόλεμο, όταν κατέφυγε στο νησί μετά την άλωση της Τροίας ο Ελεφήνωρ, βασιλιάς των Αβάντων στην Εύβοια, για να εξιλεωθεί, καθώς είχε σκοτώσει τον παππού του, Άβαντα.

Από τον Πλίνιο τον 1ο μ.Χ. αιώνα, το νησί αναγράφεται ως «Θορωνός» και εν συνεχεία τον 6ο αιώνα μ.Χ. αναφέρεται από τον ιστορικό Προκόπιο, με αφορμή την λεηλασία της Κέρκυρας από τους Οστρογότθους το 551 μ.Χ., ως «Οθονοί».

Δευτερεύουσες αναφορές σχετικές με την ονομασία του νησιού, προέρχονται κατά κόρον από έρευνες λαογραφικού περιεχομένου, οι οποίες δεν χαίρουν ιστορικής τεκμηρίωσης, ελλείψει ιστορικών πηγών, αποτελώντας κατ΄ αυτόν τον τρόπο απλές διαπιστώσεις βασισμένες στην προφορική παράδοση του τόπου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, αποτελεί η αναφορά του Χαρίλαου Κόλλα, όπου στηριζόμενος στην λαϊκή παράδοση του νησιού, αναφέρει ότι το τοπωνύμιο «Οθονοί» προέρχεται από την λέξη «οθόνη», που σημαίνει λευκό λινό πανί, που χρησιμοποιούσαν τα ιστιοφόρα πλοία.

 

Σύμφωνα με την μυθολογία, οι Οθωνοί ήταν το νησί της Καλυψούς, η Ωγυγία, όπου πέρασε επτά χρόνια αιχμαλωσίας ο Οδυσσέας μέχρι να αποδράσει με σχεδία στη Κέρκυρα.

Το νησί έχει δύο κύριους οικισμούς, έναν παραθαλάσσιο με την ονομασία Άμμος, που αποτελεί και το λιμάνι του νησιού, και έναν ορεινότερο που ονομάζεται χωριό, καθώς και μικρότερους όπως τα Κασιμάτικα και τα Δελετάτικα.

Στον Άμμο βρίσκεται και το αλιευτικό καταφύγιο «Αυλάκι». Στη μέση του νησιού βρίσκεται ο οικισμός Σταυρός, στις πλαγιές του “βουνού” Kαλοδίκι. Στην ανατολική ακτή του νησιού βρίσκεται το Ακρωτήρι Καστρί, όπου υπάρχουν ερείπια από κάποιο ενετικό κάστρο, αλλά και ο εντυπωσιακός Φάρος, που είναι χτισμένος σε υψόμετρο 100 μ. πάνω από την θάλασσα. Ο φάρος, που χτίστηκε το 1872, καταστράφηκε από τους Γερμανούς κατά την αποχώρησή τους, αλλά επιδιορθώθηκε και ανακατασκευάστηκε, παίρνοντας την πρότερη μορφή του.

Οι περισσότερες ακτές του νησιού είναι απότομες και βραχώδεις. Δυτικά υπάρχει η πανέμορφη παραλία “Άσπρη Άμμος” με την σπηλιά της “Kαλυψούς”. Η Άσπρη Άμμος, όπως μαρτυρά και το όνομα της είναι μια αμμουδερή παραλία με ψιλή, λευκή άμμο, βότσαλα και πεντακάθαρα, γαλαζοπράσινα νερά. Από πάνω της στέκεται ένας κατακόρυφος βράχος που ξαφνιάζει με το απότομο και λείο κόψιμο του.

Λίγο πιο πέρα από την παραλία βρίσκεται η Σπηλιά της Καλυψούς με τα σμαραγδένια νερά, όπου σύμφωνα με το θρύλο, η νύμφη Καλυψώ κράτησε αιχμάλωτο της γοητείας της για επτά χρόνια τον Οδυσσέα. Βόρεια του νησιού η παραλία του όρμου “Φύκι” προσφέρεται για βουτιές, ενώ εκεί βρίσκεται βυθισμένο το ναυάγιο του πλοίου Σάρα.

Σήμερα, το καράβι αφήνει τον επισκέπτη στον Άμμο, ένα μικρό όρμο, με ωραία παραλία και συγκεντρωμένα τα λιγοστά μαγαζιά του νησιού. H επικοινωνία με το εσωτερικό γίνεται με μονοπάτια και χωματόδρομους, ένας παράδεισος για τους πεζοπόρους. Υπάρχει επίσης ξενοδοχείο και ενοικιαζόμενα δωμάτια.

Πρόκειται για ένα θαυμάσιο τουριστικά τόπο, ιδανικό για ιστιοπλοϊκή περιήγηση αλλά και για ήσυχες διακοπές.

Η Ερείκουσα

Η Ερείκουσα αποτελεί το βορειότερο σημείο των Επτανήσων και το δεύτερο μεγαλύτερο νησί του συμπλέγματος με 400 κατοίκους, σε απόσταση 6 μίλια βόρεια από το ακρωτήριο Δράστη της Βόρειας Κέρκυρας. Οι πρώτες αναφορές στην Ερείκουσα με το όνομα Ερικούσα και Ericusa, χρονολογούνται τον 1ο αιώνα μ.Χ. από τον Πλίνιο και τον 2ο αιώνα μ.Χ από τον Πτολεμαίο. Η τοπική παράδοση λέει ότι το νησί είχε κάποτε ερημώσει και έπειτα ήρθαν από τους Οθωνούς Παξινές οικογένειες που ήταν εκεί και το κατοίκησαν. Τα εύφορα λιβάδια της σε κάνουν να πιστεύεις ότι ένα κομμάτι της Ηπείρου ή της Κέρκυρας ξεκόλλησε, ταξίδεψε στο πέλαγος και σκάλωσε εκεί … στην άκρη της Ελλάδας.

 

Το νησί οφείλει το όνομά του στον θάμνο «Ρέικι», που φύεται παντού σε ολόκληρο το νησί, ενώ συχνά αποκαλείται και «Μερλέρα», ονομασία που διασώζεται από χαρτογράφους του 16ου αιώνα μ.Χ. Τον Οκτώβρη ο θάμνος ανθίζει και ένα μωβ «χαλί» σκεπάζει το νησί.

Η Ερείκουσα είναι ένα καταπράσινο νησάκι, γεμάτο μυρτιές, δεντρολίβανα και κυπαρίσσια που φτάνουν ως την ακροθαλασσιά. Το Πόρτο, που είναι το μοναδικό λιμάνι του νησιού, προσφέρει μια οργανωμένη ατελείωτη παραλία με ρηχά πεντακάθαρα νερά, που αποτελεί πόλο έλξης για πολλούς Κερκυραίους. Είναι το σημερινό απάνεμο λιμάνι της Ερείκουσας με μια άρτια οργανωμένη κοινοτική πλαζ, ντους για τους λουόμενους και τους επισκέπτες, όμορφες ξύλινες πινακίδες που σε οδηγούν σ΄ όλα τα σημεία του νησιού μέσα από θαυμάσιες πεζοπορικές διαδρομές που καλύπτονται άνετα από όλους.

Από το Σαντάρδο, το ψηλότερο σημείο του νησιού με υψόμετρο περίπου 130 μέτρα, μπορεί κανείς να αγναντέψει από ψηλά την ολοστρόγγυλη και καταπράσινη Ερείκουσα. Στα ανατολικά του νησιού βρίσκεται η πανέμορφη παραλία Μπραγκίνι με την χρυσαφένια αμμουδιά.

Ένα από τα ωραιότερα σημεία του νησιού είναι το άγριο τοπίο στο Πέρα Κάτεργο όπου ένας πέτρινος σταυρός, «μαρτυρά» ένα ναυτικό δυστύχημα που συνέβη πριν από 100 περίπου χρόνια στην περιοχή. Το Πέρα Κάτεργο, είναι το μοναδικό σημείο του νησιού που καλύπτεται από πέτρα. Παλιότερα, ο λόφος αποτελούσε ένα είδος λατομείου, απ’ όπου οι εργάτες αποσπούσαν τα βράχια με δυναμίτες και στη συνέχεια τους έδιναν σχήμα.

Το Πόρτο συνδέεται με το λιμάνι της Κέρκυρας και τους καλοκαιρινούς μήνες με το Σιδάρι. Στο νησί υπάρχει άψογα φτιαγμένο ελικοδρόμιο, αγροτικό ιατρείο και ξενοδοχείο και ενοικιαζόμενα δωμάτια.

Το Μαθράκι

Το Μαθράκι είναι το μικρότερο από τα Διαπόντια νησιά. Βρίσκεται δυτικά της Κέρκυρας και απέχει 4,5 ναυτικά μίλα από το ακρωτήριο της Καβοκεφαλής στον Άγιο Στέφανο. Ορθώνεται μέσα στη θάλασσα μαζί με την παρέα του. Δύο τεράστιους βράχους. Ο μύθος λέει, ότι οι βράχοι, το Καράβι και η Αρκούς, όπως τους λένε, ήταν ένα Τούρκικο καράβι και μία βάρκα γεμάτη ληστές που κίνησαν μία μέρα να ληστέψουν το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου. Ο Άγιος τους τιμώρησε πετρώνοντας τους και από τότε η βάρκα και το καράβι δέρνονται από τα κύματα.

Η παράδοση αναφέρει ότι πριν από πολλά χρόνια το Μαθράκι είχε καεί και πήρε το όνομά του από την «αθράκια» (κάρβουνα).

Το μεγαλύτερο τμήμα της βορειοανατολικής πλευράς του νησιού καταλαμβάνει η υπέροχη αμμουδιά του Πορτέλο με τα πεντακάθαρα νερά, τα οποία βαθαίνουν ομαλά, ενώ οι βορειοδυτικές ακτές θεωρούνται ο παράδεισος των καταδυτών και των ψαροντουφεκάδων. Στις νότιες ακτές βρίσκεται το γραφικό ψαρολίμανο των Απιδιών, από όπου ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει ένα υπέροχο ηλιοβασίλεμα.

Πυκνόφυτο, με διάσπαρτους πολλούς οικισμούς που συνδέονται μεταξύ τους με γραφικά μονοπάτια, το Μαθράκι είναι πραγματικά μαγευτικό.  Μπορείτε να επισκεφτείτε επίσης τον όρμο Φύκι, με την αμμουδερή παραλία και τη νησίδα Τραχιά απέναντι του, καθώς και τον Κόντρακα, παλαιό λιμάνι με γραφικό οικισμό.

Λιμάνι του είναι οι Πλάκες που συνδέονται με την Κέρκυρα, από το λιμάνι του Αγίου Στεφάνου και από το Σιδάρι. Στα δύο άκρα του νησιού είναι χτισμένα τα δυο χωριά του, το Άνω και το Kάτω Mαθράκι. Θα βρείτε δύο ξενοδοχεία με ωραία θέα και γραφικά ταβερνάκια.

Πηγή

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Τμήμα Ιστορίας, ΚΑΡΔΑΚΑΡΗ, Δήμητρα-Χρυσούλα. (2001). “Το Αρχιπέλαγος των Διαποντίων. Οθωνοί, ένα Ακριτικό Νησί”, https://marehist.gr/gr/tributes/07.02.01

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Τμήμα Ιστορίας, ΚΑΡΔΑΚΑΡΗ, Δήμητρα-Χρυσούλα. (2003). “Οθωνοί, το Νησί των Ναυτικών”, https://marehist.gr/gr/tributes/07.02.03

Μηχανή του Χρόνου (2015). “Οι ‘χαμένοι’ παράδεισοι του Ιονίου όπου η Καλυψώ παγίδευσε τον Οδυσσέα”,  http://news247.gr/eidiseis/mixani-tou-xronou/mhxanh-toy-xronoy-oi-xamenoi-paradeisoi-toy-ionioy-opoy-h-kalypsw-pagideyse-ton-odyssea-kai-h-ereikousa-toy-tsipra.3599573.html 2015

Ortsa.gr: το πρώτο ηλεκτρονικό περιοδικό για τη θάλασσα. (2017). “Διαπόντια Νησιά”, http://www.ortsa.gr/%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CF%80%CF%8C%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%B1-%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%AC/

IEFIMERIDA (2015). “Τα άγνωστα Διαπόντια Νησιά: το δυτικότερο σημείο της χώρας – κρυστάλλινα νερά, ατελείωτες αμμουδιές, τοπίο μαγεία”, (2015), http://www.iefimerida.gr/news/209356/ta-agnosta-diapontia-nisia-dytikotero-simeio-tis-horas-krystallina-nera-ateleiotes

Share this Post

Newsletter

Λάβετε πρώτοι τις πιο πρόσφατες ενημερώσεις του mykerkyra.

Subscribe